Dönem, o dönem.
Bir Rus Heyeti, Beyşehir Gölü’nde inceleme yapmak için, Beyşehir’e gelirler.
Heyet beş kişiden müteşekkildir. Bir de Türkmenistan’dan gelen Tercüman ve Beylik'ten gelen bir yetkili ile, yedi kişidirler. Bunlar dışında, heyet başkanının aile bireyleri de (eşi, kızı, oğlu) Beyşehir’dedirler ama onlar bu incelemelere pek katılmayıp, daha çok, Akşehir, Beyşehir, Isparta gezilerine katılırlar. Heyet Başkanı da, Kazak aksanı ile Türkçe bilmektedir.
İnceleme heyetindeki uzman, olgun yaşta bir kız, bol eteğini yukarı kaldırarak göle girer. Hoca, Türkmen tercüman ile konuşurken, bir ara gözü kayar.
Tercüman'a sorar. "Bu hangisinin hanımı?"
Aldığı yanıt : "O kız bekâr, bu su işinin ana uzmanlarından birisi de odur." olur.
Etek ıslanır, kızın bacaklarına yapışmaya başlar. Hoca içinden bir “Fesuphanallah!” çeker. Bekâr olduğunu öğrenince, biraz daha rahat, istemese de, iki de bir de yer değiştirip, göz ucu ile, bakabileceği en uygun noktaya geçer.
O yıllarda Türkiye’de giyim kuşam, daha da kapalı ve muhafazakâr. Tercüman, bunda ki hareketlilik, yerinde duramama nedenlerini anlar. Nasrettin ile zaten kısa sürede bir birlerine ısınmış ve samimi olmuşlardır.
Nasrettin Hoca’ya;
- Daha ilerilerden numune alınacak, ben Nastya ile konuşayım.
Cümlesini tamamlamadan Nastya’ya seslenir.
- Sana yardıma Nasrettin’i gönderiyorum.
Hoca şaşkın. “Ben Şalvar lamı gireceğim?”
- Yok, Şalvar değil de, altta şort yok mu?
- Altta uzun donum var ama ben girmem!
Direnirse de, Nastya’nın ne dediğini anlayamadığı ısrarlı daveti ile kendine hâkim olamayıp, pantolonu çıkarıp, göle doğru koşar. Nastya biraz daha ileri gitmiş, su tam kalça kıvrımında, diz boyunu aşmış, eteğini bırakmış, bol etekte şişmiş, belden aşağı bazı bölümler yapışmış halde iken, Nasrettin yanına varır. Vazifeye odaklanmış, talimat bekliyor ama ne dediğini anlayamıyor.
Nastya, elindeki numune kablarından boş olan ikisini hocaya verip, parmağı ile beş işareti yapar. Dolu ama göl üzerine bırakılınca batmayan, küçük numune kabını da kenara bırakıp, metre işaretini yapar. Nasrettin anlar ki; beş’er metre ileriden su numunesi alacak. Taslar ile birlikte ileri giderken, Nastya’da gölün kenarına çıkar. Hoca numuneleri almış, kenara Nastya’nın yanına doğru gelmektedir. Vakit akşamüzeri ve güneş tam Nastya’nın arkasında. Su derinliği azalınca, üzerindeki donun tenine yapıştığını görüp, hızını artırarak bir an önce sahile varır. Numuneleri Nastya’nın önüne bırakıp, koşarak hemen pantolonunun yanına varır. Şalvarını, ıslak don üzerine giyip, tekrar toplanılan yere döner.
Numuneler üzerleri numaralandırılmış, cam kavanozlara aktarılır. Hep birlikte, at arabası ile ilçeye girerler. Nastya eteğini değiştirmiştir. Hoca’nın ise, şalvar ıslak. Hoca arabadan iner. Nastya Rusça; “Nasrettin, Yarın yine seni bekliyoruz. “ diye seslenir. Tabi tercümanda hocaya bunun Türkçesini söyler.
O civarda olanlar, Nasrettin’in çevresine toplanırlar.
— Nereden geliyorsunuz?
— Göl’den numune aldık.
— Senin şalvar neden ıslak?
— Göle numune almaya girdim.
— Numuneleri yalnız sen mi aldın?
— Bayan ile birlikte girdik!
— Onun üzerinde ne vardı?
— Eteği.
…
İlçede söz yayılır.
Nasrettin Hoca, Rus Kızı ile birlikte göle girmişler. Kız eteğini kaldırarak girmiş, Hoca don ile…
…
Hoca eve gidip, acele ile donunu değişip, evden çıkıp, ayakkabıcıya koşar.
- Benim sana sipariş verdiğim yemeni’yi yarın’a yetiştirebilir misin?
Daha ertesi gün’e olabileceği cevabını alır.
Askerliğini denizci olarak yapmış birisine gider ve göle girmek için, don’dan daha iyi bir çözüm yolu bulmak için, görüş alır.
Eve dönünce, çevrede konuşulanları duyan, haberdar olan hanımları, bunu ortaya alırlar.
Her birisi ayrı bir soru yöneltirler.
Nasrettin bunlara uygun cevapları verir.
Ertesi sabah, beklediğinden biraz daha erken saatte, at arabası Nasrettin’in evinin önüne gelir. Ve Hoca’ya seslenirler. Hanımların üçü birden, pencereye koşarlar. Perde aralığından dışarı bakarlar. Rus Kızı arabadadır ve güzel de bir kız.
Hoca, bayram elbiselerini giymiş halde evden çıkar. Arabaya biner. Nastya yanında yer açar ve hocayı yanına oturtur. Araba hareket eder.
Heyettekilerin hepsi, Nasrettin’in üç evli olduğunu öğrenmişlerdir.
…
O günkü çalışma daha çok suyun yıllık artış ve azalış oranlarını incemedir.
Heyetin diğer üyeleri çalışırlar. Bunlar kenarda biraz sohbet etme imkânı bulurlar.
Nasrettin’in “üç hanım” konusu açılır. Bazen ciddi, bazen esprili Nasrettin bu konularda merak edilenleri cevaplar. Nastya, kendi hayatından da söz eder. Doğa Araştırma Merkezi’nde çalışmaktadır. Üniversiteden mezun olalı 8-10 yıl olmuştur Halen dönem dönem eğitim almaktadır. Sevdiği bir kişi vardır.
Bunu şöyle özetler:
- Votkayı biraz fazla kaçırması dışında bir kötülüğünü bulamadığım, ha bir de evlilik hazırlıklarını hep ertelemesi dışında kötülüğünü bulamadığım, sevdiğim bir kişi var. Sizdeki “Sözlü” den daha ileri, yıllardır “nişanlı” gibiyiz.
Bu son anlatılanlar, Nasrettin’i etkiler. Nasrettin’in Nastya’ya bakışı, yaklaşımı ve sorularının tonları da değişir. Daha olgun ve “sahipli” bir kişi ile sohbet ettiğini anlayınca, kendi hayatı ve evlilik hayatı ile ilgili konularda da biraz daha rahat cevaplar vermeye başlar.
Artık önceki ilgi, arkadaşlığa dönüşmektedir.
Nastya, nişanlısı ile birlikteliğinin kısa nedenlerini anlatıp, evlenince de, mutlu olabileceklerinden emin bir tavırla, onun da şu anda kuzey kutbunda incelemeler yapmak için seyahatte olduğunu söyler. Kelimelerinde sevgi artı güven vardır. Biraz da hayranlık ve özlem gizli gibi.
Nasrettin de kısaca, ilk hanımı ile evlilik hikâyesini anlatır.
“Çocukluk döneminin bitişi de denilebilir. Oyun oynarken bir gün, diğer oyun arkadaşlarından kopup, tenha bir köşeye geçtik. Omu beni çekti veya ben mi onu, halen bilemiyoruz. Saklambaç, kovalama, yakalama türü bir şeydi. Yakaladığımda, ben biraz belden üst, bir yerlerine dokundum. – dokunuyordum. Çevrenin dikkatini çekmeden, dereye gittik. Bu bölümü iyi hatırlıyorum. Belden aşağı dokundurtmadı ama belden üstü serbest bırakmıştı. Ondan sonra, evlilik konumuz gündeme gelene kadar, yıllar boyu birbirimiz ile hiç ilgilenmedik. Daha doğrusu, öyle bir niyetle baş başa hiç kalmadık. Kalmak içinde ortam yaratmadık.
Ben medresede -eğitimde olduğum yıllarda, ilçemizden bir başka kız severdim. Düşlerim hep o kız ile, onunla süslü idi. Bizde evlilik yaşı, o yıllarda daha da düşüktü. Dünürcüleri oldu ve hepsini geri çevirdi. Ben de eğitimimi tamamladıktan sonra, böyle bir isim koymayı diliyordum. Tabi evlenmek istiyordum. Medresede ziyaretime gelen bir yakın akrabam, başka bir kızdan bahsetti. Ekonomik olarak ta ilçenin en iyilerinden. Ben de, akrabamın da tanıdığı diğer kıza ilgimi anlattım. Düşüncelerimi söyledim. Akrabam ilçeye dönüşünde, “yemez – içmez” bunu çok kişiye anlatır. Kız verimkâr olan, kızları ile benim ile evlenmemi isteyen ailede, bu durumu, gurur vesilesi yapar. “Biz kızımızı vermek istedik, Nasrettin istemedi, almadı!”
Sevdiğim kızın ailesine ve kıza çeşitli seçenekler sunarlar. Benden haber beklenir ve ben medrese, tahsil derdindeyim. Hiç olmayacak birisi ile, o kızın evlenmesini sağlarlar. Sevdiğim kız, başkası ile evlenir.
Kasabada bir düğünde, eski aşkım kız oynarken, seyrettim uzaktan. Dönüşte, çeşme başında ilk hanımımı gördüm. Ve yine, hangimiz yönlendirdi bilmiyorum. O dereye birlikte gittik. Artık ikimizde çok büyümüştük. Onun isteyeni az oldu herhalde ki, halen evlenememişti. Aramızda mesafe var. Karşılıklı oturduk. Biraz sohbet ettik. “Senden başka hiç kimse ile bu dereye gelmedim ve senden başka hiç kimse daha bana dokunmadı.” Dedi. Tekrar bir araya gelmedik. Bir ay sonra evlenme kararı aldım.
O günden bu yana, üstüne de iki kız almama rağmen, halen benim en yakınım o dur.”
Ve daha sonra, Nastya’nın fazla meraklandığını - merak ettiğini görünce, “Benim hanım çok güzel, koyun etinden tandır kebabı yapar. İşe ara verildiği bir gün, (Türkmen Tercüman’ı) göstererek, birlikte konuğum olunuz. Bahçedeki ocakta, hanınım yapacağı bir tandır kebabını birlikte yiyelim. Hem de aile bireylerimi daha yakından tanımış olursunuz.
Tabi bu davet memnuniyetle kabul edilir. Uygun bir gün beklenilecek, bir gün öncesinden haber verilecektir.
Heyet üyeleri Nasrettin’i çağırırlar. Hep birlikte, diğerlerinin yanına varılır.
Bazı denemeler ve daha sonra gelince kontrol için, üç adet küçük havuza ihtiyaç vardır.
Bunu en iyi ve kısa sürede kim yapabilir? İlçede usta kimler var? Nasrettin’e sorarlar.
Nasrettin; “Benim bağ evini de yapan Laz Uşakları (*) şu an ilçedeler. Onlar tam istediğinizi yaparlar. Şimdi burada bir ev yapıyorlar. O inşaata kısa bir ara vermeleri lazım.”
O gün gölden biraz erken ayrılırlar ve Hoca’nın evinden önce, bahsi geçen inşaata uğrarlar. Ustaları bulurlar. İhtiyaçları olan havuz detaylarını anlatırlar. Ustalardan birisi; “Bu işin, hangi uygun malzemeden olacağını ve istediğiniz teknik özellikleri de sağlayacak, Kayseri Muncusun’lu bir taş ustası arkadaşımız da var.” Deyip, onu da görüşmeye katarlar. Nihayet bu havuzun “kabala” yapımını da üstlenirler.
…
Akşam, hocanın evi rahatlamıştır. Hanımların hepsi, “Rus Kızı nişanlı imiş” diye, sadece birbirlerine söylemekle kalmaz, çevreye de bu haberi yayarlar.
…
Ertesi gün, kafile başkanı Nasrettin’e bir konuyu aktarır. “Kızıma Isparta’da bir kuzu hediye etmişler. Bunu mutlaka Rusya’ya götürmek istiyor. Gidene kadar, bu kuzu senin bahçende kalabilir mi?” Aldığı cevap olumlu olur.
Ve yine o gün, Lazlar Nasrettin Hoca’ya gelirler. “Biz ilçe'de bir iş aldık mı, yemeği de işverene ait olur. Bu kabala iş'te, işverenin yemek verme imkânı yok. Bizim dışımızda, yanımızda adamlar çalışacaklar. Ayrıca bir de yemek yapamayız. Bizim arkadaşların iş yaptıkları yerlerden, yemeklerini en çok beğendikleri sizin ev. Hanımınız kabul ederse, verdiğimiz sayıda kişiye yetecek yemeği hazırlasınlar. Kapıdan, biz çocuklara aldırırız. Uygun ücretini de toptan öderiz. "
Akşam, her iki konuyu da Nasrettin, diğerlerinin yanında büyük hanımına açar.
Hanımının cevabı; “Şimdi biz, heyet başkanının hanımı ve kızı ile de tanışmış olacağız. Senin şu yemek davetine, bunları da katmak zorundayız. Misafir, kısmeti ile birlikte gelir. Kısaca, yemek davetinde iki kişi değil, tüm heyet ve heyet başkanının ailesi olacak. O gün, koyun kesmemiz lazım.
Göldeki inşaat süresince, yemek yapma konusunda da, seni utandırmayız!"
Tüm hanımlar da bu görüşü onaylarlar.
…
Göldeki çalışmaların normal akışta tamamlanmasına yakın, sözü geçen davet verilir.
Katılımcılar; Konuk heyetin tamamı, başkanın ailesi, Laz Usta ve Muncusun’lu Taş Ustası da vardır.
O günlerde, ilçede sünnet düğünü yapmaya gelen, Kırşehir Abdalları Saz Ekibi, düğün arasında bir saatliğine, düğün sahibinin izin ve jesti ile bahçeye gelirler. Çalgıcılar, hem Anadolu ezgileri ve hem de oynak havalar çalarlar. Gecenin en enteresan anısı ise, Heyet Başkanı ve hanımı, Nasrettin Hoca ve Nastya’nın, dörtlü çiftetelli oynamaları olur. Nasrettin’in hanımları da bunlara, kenardan, alkışlarla tempo tutarlar.
Yemek bitiminde, heyet başkanının teşekkür konuşmasından sonra, Nasrettin Hoca söz alır. Önce, hanımlarına açık teşekkür eder. Arkasından, böyle iyi insanlarla bahçesinde, Tanrı Nimetleri’ni paylaşma fırsatı verdiği için, Allah’a Şükreder.
Konuşmasını şu cümlelerle tamamlar:
"Bir Köyde, bir kasabada, bir şehirde, bir ülkede, bir kıtada, tüm insanların iyiliği için, çalışan, düşünen, bunları özleyen iyi insanlar vardır. Bunların kafaları, gönülleri hep iyi yönde çalışır. Bir de bunun tersi olanlar vardır. Köyünde, kasabasında, ilinde, ülkesinde bazı insanların kötülüğünü isteyenler. Hep bunun için çalışanlar, bunun için düşünenler. Allah bunların kötülüklerini fazla bulunca, haddi aştıklarını görünce, yüreklerinde bazı bölümlerin pencerelerini bu dünyada kapatmıştır ki, öbür dünyada “kul hakkı” ile karşıma gelenler, af dilemeye neden bulamasınlar diye.
Bugün, ülkemin ve bir komşu ülkenin çeşitli illerinden – bizim gölümüzü iyileştirme için - gelen bu iyi insanları, bu küçük bahçede bir arada bulunduran ve tatlı anlar yaşatan Allah’ım. Sana Çok Şükürler olsun. Anadolu’da kazananlar hep, tüm insanlığı, Anadolu bahçesinde mutlu olarak görmek isteyenler olsun. Anadolu, dönem dönem bu insanların buluşma noktası olsun.”
28 Eylül 2011 Çarşamba.....
(Başka dile çeviri yapanlara not : )
"LAZ UŞAKLAR" Bir deyimdir. Çok kullanılır. Lazlar'da "Bizim Uşaklar" derler.
Cesur, yaptığı işi iyi yapan, becerikli, sözünün er'i anlamındadır.
Çeviri yaparken bunu, sözlükteki "UŞAK" ile karıştırmayınız.
LAZ ÇOCUKLAR - LAZ GENÇLER veya "LAZLAR" diye çevirmek daha doğrudur.
LAZ = Türkiye'nin daha çok Karadeniz kıyısında yaşayan, bir Türk etnik grup.
Buradaki Türk deyimi, Türkiye Cumhuriyetini, "Birlikte Kuranlar" anlamındadır.
Etnik olarak Türk veya değillerse bile, Türklerle tam bütünleşmiş ve Türkiye'nin en iyi müteahhit ve yatırımcılarının olduğu bir grup. Kısaca, Karadeniz iklim özelliklerini taşıyan, biraz hızlı düşünüp, hızlı hareket eden ve Anadolu'da çok sevilen, güvenilen insanlar.
No comments:
Post a Comment